Ad Clicks :Ad Views : Ad Clicks :Ad Views : Ad Clicks :Ad Views : Ad Clicks :Ad Views : Ad Clicks :Ad Views : Ad Clicks :Ad Views : Ad Clicks :Ad Views : Ad Clicks :Ad Views : Ad Clicks :Ad Views : Ad Clicks :Ad Views : Ad Clicks :Ad Views :
Ekmeğimizle Oynamayın :)

Sitenin içeriğini görmek istiyorsanız Adblocker eklentisini devre dışı bırakın. Aksi taktirde sitenin içeriğini göremeyeceksiniz.neyapmaklazim.com

img

Ağrıda Kapı Kontrol Teorisi Nedir?

Ağrı’nın en bedelli özelliği vesair faktörler tarafından kolay kolay değiştirilebilir olmasıdır. Ağrı sinyalin gücü omuriliğe birebir anda gelen bir sair duyumsal habere bağlı olarak değişkenlik gösterir. Vücudun uzak yanlarından omuriliğe ağrı haberi taşıyan had lifleri ve uzantılarının hepsi birebir yapıda değildir. Ani, keskin, süratli ağrı haberi taşıyan lifler ile yavaş, yaygın, ebediyen ve zonklayıcı ağrı haberi taşıyan lifler birbirinden farklıdır. Her ikisi de omuriliğe giden ve oradaki hücreleri uyaran uzantılara sahip olmalarına karşın ağrı iletme prosedürleri ve yapıları farklıdır. (A)

Ağrı haberinin dimağa nasıl aktarıldığı ve dimağ tarafından nasıl yönetildiğini ilişkin Kapı Kontrol Mekanizması. (A) omurilikteki bir nöron (x) ağrı verici bir uyarıcı tarafından uyarıldığında, dimağa ağrılı bir şey olduğu haberini verir. Bu ağrı lifleri hem süratli hem de yavaş ağrı malumatını taşırlar. (B) sistemin aslında nasıl gerçekleştiğini ilişkin daha gerçekçi bir modeldir. Ani ve yavaş ağrı haberinin neden ayrıştığını gösterir. Bir ani ağrı durumunda, süratli ağrı lifi (x) nöronunu uyarır ve ağrı sinyali kısa müddetliğine beyefendisine gönderilir. Ani ağrı lifi birebir devirde gecikmeli olarak (x) hudut hücresini engelleyecek ara bir nöron olan y had hücresini de uyarır. Buna karşın yavaş ağrı lifi x had hücresini uyarırken y hudut hücresini pürüzler. Binaenaleyh y, xi engelleyemez ve x dimağa ağrı sinyalleri göndermeye devam eder ve yavaş ve yaygın bir ağrı hissedilir. (C) dimağdan gelen uyarıcı hem de engelleyici lifler x hudut hücresine haber göndererek gelen ağrı haberine karşı onun hassaslığını da değiştirebilir. Binaenaleyh dimağ X had hücresinin ağrılı bir uyarıcıya hassaslığını arttırabildiği üzere azaltabilir de.

Omurilikte bulunan 2 tıp nöron yani had hücresi, ağrı haberinden etkilenir (B). Bunlardan birincisi X işareti ile gösterilen ve ağrı haberini beyefendisine götüren nörondur. 2. nöron, (Y) ile gösterilen ise bölgeseldir ve ara nöron olarak bilinir. Y uyarıldığı hengam, X’in aktivitesini handikaplar. Alaka biçimine nazaran, keskin ve ağrılı bir uyarıcı hissedildiği anda bu haber süratli had liflerine gönderilir, o da hem X hem Y nöronlarını uyarır. Bunun sonucunda X, bu ağrı sinyalini omuriliğe gönderir fakat çabucak sonra, Y devreye girer ve X’i kapatır. Bu durumda dimağ kısa müddetli, keskin bir acı hisseder, tıpkı elinize iğne battığı hengam olduğu üzere. Buna karşın pek de güçlü olmayan, zonklayıcı ve yaygın bir ağrın hissedildiği durumların haberi ise yavaş liften gönderilir. Yavaş lif hem X hem de Y had hücresi ile muhabere içindedir, ancak süreç süratli liftekinden farklı gelişir. Tıpkı biçimde X nöronu uyarılır ve dimağa, ağrılı bir şey olduğu haberini verir. Ama yavaş lif, bu sefer Y nöronunun harekete geçmesini köstekler. Y sessiz kalır, X aktive olmaya devam eder. Dimağınız uzun süren, yaygın, zonklayıcı bir ağrı hisseder, motamot bir tarafınız yandıktan sonra, saatlerce ya da günlerce süren ağrı üzere. Bu iki hudut lifi kendi aralarında etkileşebilmekle birlikte bazen bizler bilerek ve isteyerek onları buna zorlarız. Diyelim ki bir çeşit mütemadi, zonklayıcı ağrınız var. Yorulmuş kas, ağrılı bir yara üzere. Derhal süratli lifi kısaca uyarmak size kısa müddetliğine keskin bir ağrı yaşatabilir ancak siz kendiniz aracı nöron Y’yi de uyaracağınız için bir müddetliğine zonklayıcı sistemi kapatırsınız. Yorulmuş kaslarımızın, yaygın ve zonklayıcı ağrısını, güçlü bir masajla bir müddetliğine engellemek yahut dayanılmaz bir halde zonklayan bir böcek ısırığının muhitinin güçlü bir biçimde kaşıyarak ağrıyı köreltmek üzere. Bu durumların hepsinde, yavaş ve kronik ağrı yolu, birkaç dakikalığına kapatılmaktadır.

E-Bülten

Yeni Tecrübe Makalelerinden Anında Haberiniz Olsun.

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yapışkan kenar çubuğunu etkinleştirmek için bu div yüksekliği gerekli