Ağrı haberinin dimağa nasıl aktarıldığı ve dimağ tarafından nasıl yönetildiğini ilişkin Kapı Kontrol Mekanizması. (A) omurilikteki bir nöron (x) ağrı verici bir uyarıcı tarafından uyarıldığında, dimağa ağrılı bir şey olduğu haberini verir. Bu ağrı lifleri hem süratli hem de yavaş ağrı malumatını taşırlar. (B) sistemin aslında nasıl gerçekleştiğini ilişkin daha gerçekçi bir modeldir. Ani ve yavaş ağrı haberinin neden ayrıştığını gösterir. Bir ani ağrı durumunda, süratli ağrı lifi (x) nöronunu uyarır ve ağrı sinyali kısa müddetliğine beyefendisine gönderilir. Ani ağrı lifi birebir devirde gecikmeli olarak (x) hudut hücresini engelleyecek ara bir nöron olan y had hücresini de uyarır. Buna karşın yavaş ağrı lifi x had hücresini uyarırken y hudut hücresini pürüzler. Binaenaleyh y, xi engelleyemez ve x dimağa ağrı sinyalleri göndermeye devam eder ve yavaş ve yaygın bir ağrı hissedilir. (C) dimağdan gelen uyarıcı hem de engelleyici lifler x hudut hücresine haber göndererek gelen ağrı haberine karşı onun hassaslığını da değiştirebilir. Binaenaleyh dimağ X had hücresinin ağrılı bir uyarıcıya hassaslığını arttırabildiği üzere azaltabilir de.

Omurilikte bulunan 2 tıp nöron yani had hücresi, ağrı haberinden etkilenir (B). Bunlardan birincisi X işareti ile gösterilen ve ağrı haberini beyefendisine götüren nörondur. 2. nöron, (Y) ile gösterilen ise bölgeseldir ve ara nöron olarak bilinir. Y uyarıldığı hengam, X’in aktivitesini handikaplar. Alaka biçimine nazaran, keskin ve ağrılı bir uyarıcı hissedildiği anda bu haber süratli had liflerine gönderilir, o da hem X hem Y nöronlarını uyarır. Bunun sonucunda X, bu ağrı sinyalini omuriliğe gönderir fakat çabucak sonra, Y devreye girer ve X’i kapatır. Bu durumda dimağ kısa müddetli, keskin bir acı hisseder, tıpkı elinize iğne battığı hengam olduğu üzere. Buna karşın pek de güçlü olmayan, zonklayıcı ve yaygın bir ağrın hissedildiği durumların haberi ise yavaş liften gönderilir. Yavaş lif hem X hem de Y had hücresi ile muhabere içindedir, ancak süreç süratli liftekinden farklı gelişir. Tıpkı biçimde X nöronu uyarılır ve dimağa, ağrılı bir şey olduğu haberini verir. Ama yavaş lif, bu sefer Y nöronunun harekete geçmesini köstekler. Y sessiz kalır, X aktive olmaya devam eder. Dimağınız uzun süren, yaygın, zonklayıcı bir ağrı hisseder, motamot bir tarafınız yandıktan sonra, saatlerce ya da günlerce süren ağrı üzere. Bu iki hudut lifi kendi aralarında etkileşebilmekle birlikte bazen bizler bilerek ve isteyerek onları buna zorlarız. Diyelim ki bir çeşit mütemadi, zonklayıcı ağrınız var. Yorulmuş kas, ağrılı bir yara üzere. Derhal süratli lifi kısaca uyarmak size kısa müddetliğine keskin bir ağrı yaşatabilir ancak siz kendiniz aracı nöron Y’yi de uyaracağınız için bir müddetliğine zonklayıcı sistemi kapatırsınız. Yorulmuş kaslarımızın, yaygın ve zonklayıcı ağrısını, güçlü bir masajla bir müddetliğine engellemek yahut dayanılmaz bir halde zonklayan bir böcek ısırığının muhitinin güçlü bir biçimde kaşıyarak ağrıyı köreltmek üzere. Bu durumların hepsinde, yavaş ve kronik ağrı yolu, birkaç dakikalığına kapatılmaktadır.

Bu yazı Ağrıda Kapı Kontrol Teorisi Nedir? ilk olarak şu sitede yayınlanmıştır.
Kafanızdaki Sorulara Cevap Veren Blog Yazının kaynağı bu sitededir.

Diğer bir önemli hasta grubu ise birden fazla bel ve boyun cerraisi geçirmesine rağmen ağrıları geçmeyen hastalardır. Bel ve boyun fıtığı ameliyatları sonrasında bazı hastalarda omurga kanalında bir takım yapışıklıklara bağlı olarak şiddetli bir şekilde bacak ve bel ağrısı görülür. Bu hastalar bel fıtığı ameliyatından sonra ağrılarının geçmemesi üzerine tekrar tekrar bel cerrahisi geçirmek durumunda kalırlar. Her bel fıtığı cerrahisi yeni bir yapışıklık ve devamında da ağrının daha da artmasına neden olmaktadır. Bu hastalarda ağrıya yönelik tedaviler, fizik tedavi, ilaç vb. bir takım tedavi yöntemleri çare olmazsa, uygulanması gereken tedavi yöntemi spinal kord stimülasyonudur. Omurga ağrı pili olarak da adlandırılan bu yöntemde hastanın omurga kanalına bir elektrod yerleştirilir ve ucu akım üreten bir generatöre (ağrı pili) bağlanır. Pil tarafından üretilen akım elektrod araclığı ile omuriliğe iletilerek ağrnın beyne iletilmesi engellenmiş olur. Son derece etkin olan bu yöntem ile hastalar bel ve boyun ağrılarını pili devreye sokarak kendileri kontrol edebilmektedirler.

Bu yazı Omurga Kaynaklı Ağrılar Nasıl Tedavi Edilir ilk olarak şu sitede yayınlanmıştır.
Kafanızdaki Sorulara Cevap Veren Blog Yazının kaynağı bu sitededir.