Kimi baş ağrısı hafif şiddette geçse de bazı baş ağrısı kişiyi acillik hale getirebilmektedir. Bu yüzden toplumumuzun en çok hekimlere götüren sağlık sorunlarının başında gelmektedir.

Yukarıda da bahsettiğimiz gibi baş ağrılarının birkaç çeşidi vardır, bunlar ;

• Gerilim Tipi Baş Ağrısı
• Migren Tipi Baş Ağrısı
• Küme Tipi Baş Ağrısı
• Nevraljik Tipi Baş Ağrısı

Yukarıdaki saydığımız baş ağrısı çeşitlerinden öncelikle sizlerde hangisi olduğunun tespit edilmesi gerekmektedir. Bu tespitler doğrultusun da gerekli tedaviyi doktorunuz sizlere reçete edecektir.

Baş ağrısında ne zaman doktora gidilir?

Baş ağrısı zaman zaman stresten, uykusuzluktan kimi insanlarda nikotin, çay vb şeylerin eksikliğinden meydana gelir. Bunlar toplumumuzda hafif şekilde seyreden baş ağrısı olarak tanımlanır. Baş ağrısında doktora gitmenizin gerektiren sebepler şunlardır;

• Konuşmada zorluk ve bayılma
• Görme ve konuşma bozuklukları
• Mide bulantısı, kusma, çarpıntı
• Uyuşma, karıncalanma ve yüksek ateş

Yukarıdaki belirtiler ile beraber baş ağrınız şiddetli bir şekilde devam ediyorsa biran önce doktora gidip gerekli tahlilleri yaptırmanız gerekmektedir.

Baş ağrınızı evde ilaçsız nasıl geçirebilirsiniz?

1.Yöntem

Bir pamuğa iki kaşık kadar karabiberi koyun katlayın, daha sonra üzerine kolonya dökerek ağrıyan yerinize 5 10 dakika kadar bastırın. Bir zaman sonra ağrınızın geçtiğini yada hafiflediğini hissedeceksiniz. Şahsen bu yöntem ilaç almadan bende işe yarıyor ağrımı hafifletiyor, denemenizde fayda var.

2. Yöntem

Annemin en sık uyguladığı yöntemlerden biri de 2 3 dilip patatesi alnına koyup tülbent ile sarıp biraz uzanması. Gerçekten bu yöntem de annemde işe yarıyor, ya patatesin soğukluğu ağrıyı geçiriyor yada farklı bir şey var bilemedim ama gerçekten ağrı olunca insan ne yapacağını bilemiyor olur da denerseniz aşağıda yorumlarda yazabilirsiniz.

3. Yöntem

Bir fincan kahvenin içine sıkılan 3 5 damla limonda ağrının azalmasın da büyük rol oynamaktadır. Bu yöntemi hiç test etmedim ama ağrıyı geçirdiği yönünde gerçekten güzel yorumlar mevcut.

4. Yöntem

Karanlık bir oda da sırt üstü yatmak ve başınızı sarmak migren tipi baş ağrılarında işe yaramaktadır. Işık olmayan bir yerde yatmak da baş ağrılarını hafifletmektedir.

5. Yöntem

Şakaklarınıza, alnınızın ortasına yada ellerinizin akapunktur noktalarına yapacağınız masajda baş ağrılarınızı hafifletmeye olanak sağlayacaktır.

Yukarıdaki yöntemler bazı kişilerde işe yaramaktadır, son olarak sizlere vereceğim en güzel yöntemlerden biri de duştan çıkarken ayaklarınıza soğuk su tutmanızdır. Bu yöntemi hem Peygamber efendimiz tavsiye etmiş hemde kan dolaşımını hızlandırdığı için ağrılarda oldukça etkilidir.

Sağlıklı günler dileriz.

Bu yazı Baş ağrısı çeşitleri ve bölgeleri ilk olarak şu sitede yayınlanmıştır.
Kafanızdaki Sorulara Cevap Veren Blog Yazının kaynağı bu sitededir.

Geçmişte, kas kasılması baş ağrısı, stres baş ağrısı, psikojenik baş ağrısı gibi isimlerle anılmaktaydı.

Migrenden farklı olarak, zonklayıcı olmayıp, genelde baskı hissi, sıkışma hissi, kafada doluluk, baş ve boyunda ağırlık hissi veya mengene ile sıkılma hissi şeklinde tanımlanır.

Genellikle iki taraflıdır. Alın bölgesinde, başın arkası ve ense bölgesinde olabileceği gibi, aynı anda başın tamamında da olabilir.

Migrende olduğu gibi bulantı kusma eşlik etmez, fiziksel aktivite ile artmaz.

Ağrı kısa sürmez. Günlerce sürebilir (30 dakika ile 7 gün arasında değişebilir).

Genellikle günlük aktiviteleri yapmayı engellemez.

Özellikle öğleden sonra ve akşama doğru biraz daha kötüleşir.

Stres, gerilim, yorgunluk, gürültü, uykusuzluk, açlık, adet görme gibi etmenler gerilim tipi baş ağrısını tetikleyebilir ya da şiddetlendirebilir.

Yine bazı gerilim tipi baş ağrılı hastalarda çene eklemi ile ilgili sorunlar ve boyun ağrıları görülebilir.

Genellikle yirmili yaşlarda başlar. Orta yaşlarda daha sık görülürken, yaşla birlikte görülme sıklığı azalır. Kadınlarda erkeklere göre daha sık görülür.

Gerilim baş ağrısı yaşayan hastaların baş ağrısı sıklıkları az ise genellikle hekime baş vurmazlar ve ağrı kesicilere baş vurarak çözüm bulmaya çalışırlar.

Ancak sık gerilim baş ağrısı yaşayan (ayda 1 ile 15 gün) hastalar ya da kronikleşmiş (son 3 ayda, ayda 15 günden çok) gerilim bağ ağrılı hastalar, günlük yaşamlarının olumsuz etkilenmesi nedeni ile hekime başvururlar.

Gerilim baş ağrılı hastaların muayenesinde, alın, şakaklar, çene, boyun ve omuz kaslarında hassas tetik noktalar saptanabilir. Bu kaslarda saptanan gergin tetik noktalara elle, orta düzeyde basınç uygulandığında hassasiyetin elektrik hissi gibi bir hisle yayıldığı ve başka bir bölgeye yansıdığı saptanabilir.

Bu tetik noktalar ağrıyı ve hassasiyeti arttırıcı bazı inflamatuvar maddelerin salınımına neden olur.Bu kafa çevresindeki kasların içerisindeki sinir uçlarının hassaslaşmasına ve uyarılmasına neden olarak daha sık baş ağrısı oluşumuna neden olur.

Bir başka deyişle, baş, çene, boyun ve omuz kaslarında hassas tetik noktaları olan gerilim baş ağrılı bireylerin baş ağrıları daha sıklaşmakta ya da kronikleşebilmektedir.

Bu nedenle gerilim baş ağrısı yaşayan bireylerde tetik noktaların saptanması ve bu noktaların girişimsel yöntemlerle yok edilmesi tedavi açısından oldukça önemlidir.

Ayrıca gerilim baş ağrısı olan hastalarda çene eklemi sorunları, diş sorunları ve diş sıkma sorunlarının sık olduğu ve baş ağrısı sıklığını arttırdığı unutulmamalıdır.

Özellikle uyku apnesi ve hipertansiyon hastalarında, sabah saatlerinde ortaya çıkan baş ağrılarını gerilim tipi baş ağrılarını taklit edebilirler.

Bu nedenle, düzenli tansiyon ölçümleri ile hipertanisyon olup olmadığı takip edilmeli, uykuda horlama, uykuda nefes durması ve gündüz aşırı uykululuk gibi uyku apnesini düşündürecek yakınmaların olup olmadığı mutlaka sorgulanmalıdır.

Gerilim tipi baş ağrılı hastalarda kaygı bozuklukları (anksiyete) ve depresyon gibi psikiyatrik sorunların varlığı da sık görülür.Bu nedenle, gerilim baş ağrılı hastalarda kısa da olsa, psikiyatrik değerlendirme tedavinin planlanmasında oldukça önemlidir.

Tüm bu durumların dışında, özellikle kronik gerilim tipi baş ağrısı olan hastalarda ‘fibromiyalji’ de oldukça sık görülür. Fibromiyalji, sıklıkla kadınlarda görülen ve tüm vücutta yaygın kas ağrısı ve hassasiyet ile seyreden kronik bir hastalıktır. Fibromiyalji yaşayan bireylerde, baş ağrısının yanısıra uyku bozuklukları, yorgunluk, kaygı, depresyon, unutkanlık, sabah katılığı, yaygın vücut ağrıları ve uyuşmaları gibi belirtiler görülebilir.

Sonuç olarak bir çok hastalık gerilim tipi baş ağrısına benzer bir baş ağrısı tablosu ile ortaya çıkabilir.

Bu nedenle, bir kişideki baş ağrısı gerilim tipi baş ağrısı özelliklerini taşısa bile, eğer hastanın hikayesinde, muayenesinde, ağrı özelliklerinde kuşkulu durumlar var ise beyin görüntüleme yöntemlerine ve ileri incelemelere baş vurmak gerekebilir.

Gerilim Baş Ağrısını Neler Tetikler ?

Migren baş ağrısında olduğu gibi, gerilim baş ağrısının da tetikleyicileri vardır.

Stres, psikolojik sorunlar, depresif ve kaygılı duygu durumu, uykusuzluk ya da çok uyumak, aşırı kafein alımı, düzensiz beslenme, ağır egzersiz, sıvısız kalma ya da az sıvı alma, adet dönemi ve adet düzensizlikleri ve aşırı ağrı kesici ilaç alımı gibi etmenler tetikleyiciler arasında sayılabilir.

İster gerilim tipi baş ağrısı için, isterse de migren tipi baş ağrısı için olsun, ağrı kesicileri sık kullanmak (triptan ve kombine ağrı kesiciler için ayda 10’dan, basit ağrı kesiciler için ayda 15’ten fazla) baş ağrısını kronik günlük ve süreğen hale getirebilir.

Tetikleyicilerden ve ağrı kesici aşırı kullanımından uzak durmak gerilim tipi baş ağrılarının çoğu kez önüne geçmektedir.

Tersi durumda ise gerilim baş ağrısı sıklığı giderek artmakta ayrıca baş ağrısının kronik hale gelmesine neden olabilmektedir.

Bu saydığımız tetikleyiciler dışında, horlama, obezite gibi rahatsızlıkların da gerilim baş ağrısının kronikleşmesine neden olabileceği unutulmamalıdır.

TEDAVİ

Gerilim tipi baş ağrısında tedavi, ilaç tedavileri ve ilaç dışı tedavi yöntemleri olarak kabaca ikiye ayrılabilir. İlaç tedavileri de akut atağı gideren tedaviler ve koruyucu tedaviler olarak ayrılabilir.

1.Akut Atak Tedavileri

Baş ağrısı atakları sırasında, ağrı atağını atlatmak amacı ile kullanılır.Hepimizin bildiği ve günlük yaşamda pek çok nedenle sıkça kullandığı basit ağrı kesiciler bu amaçla sıklıkla kullanılırlar.

Migren tedavisinde kullanılan triptan grubu ilaçların ve kas gevşeticilerin gerilim tipi baş ağrısı ataklarını tedavi etme özelliği yoktur.

Hangi hastada, hangi ağrı kesicinin, hangi dozda ve sıklıkta kullanılacağı kişiden kişiye değişir. Ayrıca bilinçsiz ve sık ağrı kesici kullanımı yan etkileri nedeni ile başka organlara zarar verebileceği gibi, bir süre sonar baş ağrısını kronik ve günlük hale getirebilir! Bu nedenle hekim görüşü olmadan, gelişigüzel ağrı kesici kullanmamak gerekir.

2. Koruyucu Tedaviler

Baş ağrısı sık olarak ortaya çıkmaya başladıysa ya da sosyal yaşamı ciddi olarak etkiliyorsa koruyucu tedaviler düşnülmelidir.

Koruyucu tedavinin amacı, baş ağrısı ataklarının sıklığını, şiddetini ve süresini azaltmaktır.Ayrıca zamanında, doğru koruyucu tedavileri, yeterli süre ve dozda kullanmak baş ağrısının kronikleşmesinin ve ağrı kesici aşırı kullanımının da önüne geçilmesini sağlayacaktır.

Baş ağrısında hangi hastaya, hangi koruyucu tedavinin, hangi doz ve sürede uygulanacağı kişiye göre değişeceğinden, koruyucu tedavi mutlaka hekim tarafından başlanılmalıdır.

Koruyucu tedavide antidepresanlar başta olmak üzere, santral etkili kas gevşeticiler, tranklizanlar, bazı antikonvulzan ilaçlar ve melatonin kullanılabilir.

3.İlaç Dışı Tedaviler

Yaşam tarzı değişiklikleri, hastalığı kontrol altına alabilecek bazı tekniklerin uygulanmasının yanısıra, ilaç tedavilerine direnç gösteren ya da tolere edemeyen hastalarda tercih edilebilecek etkili ve güvenilir bazı tedavi seçenekleridir.

Bu yöntemleri kabaca şöyle listeleyebiliriz.

A.b.Yaşam şeklinin düzenlenmesi ve hastalık hakkında bilinçlenme

– Düzenli uyku ve beslenme

– Egzersiz

– Rahatlama egzersizleri

– Postur düzenlenmesi

B. Tetikleyicilerin farkında olma ve kaçınma

C. EMG-Biyofeedback

D. Bilişsel -davranışsal tedaviler (BDT) Psikolojik destek, kaygıların giderilmesi

E. Fizik tedavi

F. Kuru İğne Tedavisi

G. Tetik nokta enjeksiyonları

H. TENS (transkutanöz elektriksel sinir stimülasyonu)

Bu yazı Gerilim Tipi Baş Ağrısı ilk olarak şu sitede yayınlanmıştır.
Kafanızdaki Sorulara Cevap Veren Blog Yazının kaynağı bu sitededir.

İLAÇ DIŞI GİRİŞİMSEL TEDAVİLER

1. Sinir Blokajı Tedavisi

Sinir blokajı yöntemi girişimsel bir tedavidir.

Migren ataklarının önlenmesinde koruyucu olarak kullanılabileceği gibi baş ağrısı atakları sırasında da kullanılabilen yöntemlerdir.

Migren ataklarından sorumlu olan beyin merkezleri (trigeminovaskuler sistem gibi) ile ilişkili olduğu düşünülen sinirlere, çeşitli ilaçların (bupivakain , lidokain, triamsinolon gibi…) özel enjeksiyon teknikleri ile verilmesi ve böylece sinirlerin bloke edilmesi esasına dayanır.

Baş ağrısı ile ilişkili bir çok sinire (büyük ve küçük oksipital sinir, supraorbital sinir, supratrochlear sinir, auriculotemporal sinir vd.) aynı anda uygulanabilir.

Ancak en sık olarak büyük oksipital sinir (GON) olarak anılan sinire yapılır ve bu işlemden kısaca ‘GON Blokajı’ olarak söz edilir.

Çünkü bu sinir migren ataklarından sorumlu beyin bölgesi olan trigeminovaskuler sistemle doğrudan ilişkilidir.

GON Blokajı

Migren ataklarının sıklığını, şiddetini ve süresini azalttığı gösterilmiştir.

Bu nedenle migren baş ağrısı atakları sırasında ve migren ataklarının önlenmesinde koruyucu tedavi olarak kullanılabilir.

Gebelik ve çeşitli nedenlerle ilaç kullanamayan migren hastaları için etkili ve güvenilir bir tedavi seçeneği olarak düşünülebilir.

Nasıl etki ediyor ?

Özel tekniklerle, bazen de ultrasonografi yardımıyla büyük oksipital sinire uygulanan ilaçlar sinir liflerinde geri dönüşümlü sodyum kanallarını bloke ederler.

Böylece sinirin bağlı olduğu ve migren baş ağrısı ile ilişkili olan (trigeminvaskuler) bölgede ağrı uyaranlarının oluşması engellenmiş olur.

Sinir blokajları ile ayrıca sinir sisteminde migren ağrısını oluşturan mekanizmaya karşı düzenleyici etki (modülasyon etkisi) de sağlanmış olur.

Nasıl yapılıyor ?

GON Blokajı başın arka kısmına uygulanır.

Sinir, başın arka tarafındaki anatomik yapılar yardımı ile tesbit edilir.

Siniri bulmak için bazen ultrasonografi kullanmak gerekebilir.

Büyük oksipital sinir bulunduktan sonra, özel enjeksiyon teknikleri ile çeşitli dozlarda hazırlanmış lokal anestezik ve serum karışımı enjekte edilir.

Tek ya da iki taraflı uygulanabilir.

Enjeksiyondan sonra uygulama yapılan bölgede uyuşma, geçici his kaybı ortaya çıkar.

İşlem klinik ortamında rahatlıkla yapılabilir.

Ne sıklıkta yapılmalıdır ?

Genelde bir hafta ara ile 3-5 hafta yapılabilir.

Sonrasında aylık uygulamalar da yapılabilir.

Ancak ‘tekrarlayıcı GON Blokajı uygulamalarının migren ataklarının sıklığını, şiddetini ve süresini belirgin olarak azalttığı’ gösterilmiştir!

Bu nedenle migren baş ağrısı ataklarında kullanılabileceği gibi, migrenin koruyucu tedavisi için de kullanılabilir.

Hangi hastaya, hangi aralıklarla uygulanacağına hasta özelinde nörolog tarafından karar vermelidir.

Yan etkisi var mıdır?

Vücudun herhangi bir yerine yapılan enjeksiyonlarda da ortaya çıkabilecek enjeksiyon yeri enfeksiyonu, cilt altı kanama, bayılma hissi, tansiyon düşmesi ya da yükselmesi, bulantı gibi yan etkiler görülebilir.

Çok nadiren, kullanılan lokal anestezi maddeye bağlı olarak aşırı duyarlılık, kalp ritim bozuklukları, allerjik reaksiyonlar vb. yan etkiler ortaya çıkabilir.

GON Blokajı sırasında lokal anesteziklerin yanında steroid kullanılır ise o bilgede saç dökülmesi, cilt incelmesi gibi yan etkiler de gözlenebilir.

Hamilelerde baş ağrısı tedavisi için GON blokajı yapılacaksa steroid kullanılması önerilmemektedir.

2. Botulinum Toksini İle Tedavi

Kronik migrenin yanı sıra, ilaç aşırı kullanım baş ağrısında da etkin olduğuna dair yayınlar bulunmaktadır. 

Kimlere Yapılabilir?

Migrende botulinum toksin tedavisi, ayın en az yarısını baş ağrısı ile geçiren ve bu ağrılarının yarısından fazlası migren ağrısı şeklinde olan kronik migrenlilerde uygulanabilir.

Bir ay içinde az sayıda migren atağı geçiren hastalarda etkinliği kanıtlanmamıştır.

Uygulama ölçütlerini karşılaşsa dahi 16 yaşından küçük hastalara yapılması tavsiye edilmez.

Botulinum toksininin gebeliğe etkisi bilinmediği için gebelerde migrenin botoksla tedavisi günümüz için uygun değildir. 

Nasıl Yapılır?

Migrenle ilişkili beyin alanlarının sinir sonlanmalarının bulunduğu alın, şakaklar, ense, boyun ve omuzlarda en az 31 noktaya, çok ince uçlu özel enjektörlerle yapılır.

Uygulama sırasında oluşabilecek hafif ağrı hissini hastalar rahatlıkla tolere edebilirler. 

Uygulama sırasında en az 155 ünite ilaç kullanılır. Uygulamayı yapan nöroloğun uygun görmesi halinde bu noktaların dışında başka bölgelere de ek doz yapılabilir. Bu durumda en fazla 195 ünite uygulanabilir. 

Deneyimli bir hekim tarafından yapılıyorsa işlem 20 dakikada sonlandırılabilir. Uygulama sonrasında hasta işine ve diğer günlük yaşam aktivitelerine hemen geri dönebilir. 

Nerede Yapılmalı?

Migrende botulinum toksin tedavisi uygulaması; mutlaka klinik ortamda, hijyen ve sterilite kurallarına uygun olarak, doğru teknikle ve yeterli dozda, bu konuda deneyimli bir nöroloji uzmanı tarafından yapılmalıdır. Migrende botulinum toksini uygulaması asla kozmetik bir uygulama değildir.

Ne Sıklıkta Yapılmalı?

Migrenin botulinum toksin ile tedavisi 3 ay ara ile en az iki kez yapılmalıdır. 

İki uygulamadan sonra başka uygulama yapılıp yapılmayacağına hastanın durumuna göre hekim karar vermelidir. 

Yapılan çalışmalar ilk uygulamadan sonra hastaların çok büyük oranda yarar gördüğü, ancak çok az sayıda hastanın ilk uygulamadan yarar görmediğini göstermiştir. Bu nedenle, migrenli bir hastanın botulinum toksin tedavisinden yarar görüp görmeyeceğini söyleyebilmek için en az iki kez uygulama yapmak gereklidir. 

Etkisi Ne Zaman ve Nasıl Ortaya Çıkar?

Botulinum toksinin etkisi, uygulandıktan 10-12 gün sonra ortaya çıkmaya başlar. Migren ataklarının sıklıklarının ve şiddetlerini azaldığı gözlenir. Neredeyse her günü baş ağrısı ile geçiren hastaların ağrı atakları ayda bir, bazen iki ayda bir ya da bir kaç atak sıklığına geriler. Bundan daha iyi sonuçlar da elde edilebilir. 

Migrende botulinum toksini uygulaması ile azalan ataklar, ağrı kesici ve ilaç tüketimini azaltıp sona erdirebileceği gibi yaşam kalitesini de yükseltir. 

Yan Etkileri Nelerdir?

Migrenin botulinum toksin ile tedavisi, doğru teknikle ve doğru dozda yapıldığında ciddi ve kalıcı bir yan etkisinden söz etmek zordur. Ancak geçici de olsa boyun ağrısı, boyun kaslarında güçsüzlük ve göz kapağında düşme gibi yan etkilere neden olabileceği unutulmamalıdır.

Botulinum Toksini Migren Atağını Nasıl Önlüyor?

Kas kasılmalarına bağlı olarak çıkan distoni, spastisite gibi hastalıklarda botulinum toksininin ‘kas kasılmasını engelleyici’ etkisinden yararlanılır ve bu etki geçicidir.

Ancak, migren ağrısını tedavi edici etkisi kas kasılmasını önleyici etkisinden çok farklıdır.

Migren ile ilişkili beyin bölgelerinin alın, şakaklar, ense ve boyundaki sinir sonlanmalarına enjekte edilen botulinum toksin sinir uçlarının içine girer.

Çeşitli mekanizmalarla beynin migren ile ilişkili bölgelerine kadar ilerleyerek, buradan salınan ve migren baş ağrısına yol açan bazı nörokimyasalların (CGRP, Substans P gibi) salınmasını engeller.

Ayrıca bu sinirlerdeki ağrı uyaranlarına duyarlı hale gelmiş ağrı alıcılarına (reseptörleri) etki ederek duyarlılaşmayı ortadan kaldırır. 

Etkisi Ne Kadar Sürüyor?

Botulinum toksininin kas kasılmasını önleyici etkisi 6 aya kadar sürebiliyor. Bu nedenle, botulinum toksininin kas gevşetici etkisinden yararlandığımız distoni, spastisite, hemifasiyal spazm gibi hastalıklarda yapılan uygulamaların belirli aralıklarla sürekli tekrarlanması gerekebilir.

Ancak bu tıbbi durumlardan farklı olarak, botoksun migrendeki etkisi kas gevşetici etkiye bağlı değildir! Migreni ortaya çıkaran beyin bölgelerindeki sinir hücrelerine ve bu beyin bölgelerinin sinir sonlanmalarına doğrudan etkisi migren ataklarının sıklığını azaltır.

2010 yılında sonuçlanan PREEMPT çalışmasının sonuçları göz önüne alındığında, hastanın durumuna ve hastayı izleyen nörolog doktorun kararına göre uygulama belli aralıklarla tekrar edilebiliyor.

Böylece hastaların kronik migrenin kısır döngüsünden çıkması sağlanabiliyor. Kronik migren döngüsünden çıkan hastaların alınacak tıbbi önlemler ve yaşam tarzı değişiklikleri ile bu durumlarını korumaları sağlanabilir. Özetle, botulinum toksininin kas gevşetici etkisinden yararlanılan diğer tıbbi durumlarda olduğu gibi migrende her altı ayda bir botulinum toksin uygulanması gibi bir zorunluluk bulunmamaktadır.

3. Nöromodülasyon – Nörostimülasyon Yöntemleri

Migrenin tedavisinde klasik anlamda ilaç tedavileri hala ilk seçenek olarak düşünülmektedir.

Ancak uygun ilaç tedavisine rağmen baş ağrısı ataklarının azalmaması, ilaçların yan etkileri, ilaçların bir biri ile etkileşimleri ya da migren hastasının uygun ilaç tedavisi almasına engel olan başka bir tıbbi hastalık olması durumunda migrenin ilaç dışı yöntemlerle tedavisi söz konusu olmaktadır.

Bu nedenle ‘migrenin ilaç dışı yöntemlerle’ tedavi seçenekleri gittikçe önem kazanmaktadır.

Nöromodülasyon ve nörostimülasyon da önem kazanan bu yöntemlerden sayılabilir.

Kabaca tanımlamak gerekirse, nörostimülasyon yöntemi, baş ağrısı ile ilişkili sinirlere, özel geliştirilmiş cihazlar yardımı ile elektrik akımı, manyetik akım ya da doğru akım verilerek baş ağrısı ile ilişkili sinirlerin ve beyin bölgelerinin uyarılması esasına dayanır.

Bu uygulama baş çevresinden yapılabileceği gibi, bazı özel cihazların girişimsel yöntemler ile baş ağrısı ile ilişkili sinirlerin yakınına ‘girişimsel (invaziv) yöntemlerle’ özel cihazlar yerleştirilerek de yapılabilir.

Supraorbital Transkutanöz Stimülasyon (STS)

Göz çukurunun üzerinden çıkan ve baş ağrısı ile ilişkili olduğu kabul edilen sinirin üzerine uygulanır.

Başa bant şeklinde bağlanan ve supraorbital sinire belirli frekanslarla elektriksel uyarım veren bir cihazdır.

Üç ay süre ile günde 20 dakika uygulanmasının kronik migrende ağrılı gün sayısını azalttığı düşünülmektedir.

Elektrik akımına bağlı olarak, uygulama yapılan bölgede uyuşma, karıncalanma ve deri reaksiyonları gibi yakınmalara neden olabilir. Ayrıca uyku düzeninde değişikliklere neden olabileceği de bildirilmiştir.

Transkraniyal Manyetik Stimülasyon (TMS)

Migren hastalarının daha çok TMS tedavisi olarak bildikleri ve migren tedavisinde etkinliği konusunda sıkça araştırdıkları ve hekimlerine sordukları bir tedavi yöntemidir.

Özel bir cihaz ve aparatla başın arka kısmından (oksipital bölgeden) uygulanır.

Tekrarlayıcı ya da tek uygulama şeklinde yapılabilir.

Manyetik uyarılarla, beyin korteksinde elektriksel alanları etkileyerek bazı nörotransmitterlerin salınımını etkileyerek etki ettiği düşünülmektedir.

Uygulandığı bölgede sinir dokusunun polarizasyonu üzerinden etki ettiği düşünülmektedir.

Ancak kronik migren tedavisinde etkinliği ile ilgili veriler henüz ‘yeterli düzeyde değildir’.

Girişimsel nörostimülasyon yöntemleri ise;

Oksipital Sinir Stimüasyonu (OSS)

İmplante Vagal Sinir Stimülasyonu (iVSS)

Sfenopalatin Ganglion Stimülasyonu (SPGS) olarak özetlenebilir.

Bu işlemlerden rutinde görece daha sık kullanımda olması nedeniyle sadece Oksipital Sinir Stimülasyonundan bahsedeceğiz.

Oksipital Sinir Stimülasyonu (OSS)

Oksipital sinir, baş ağrısı ile ilişkili beyin yapıları (trigeminovaskuler komplakes) ile doğrudan ilişkilidir. Bu nedenle baş ağrısı tedavisinde önemli bir sinirdir. 

Başın arka alt tarafında (oksipital bölgeye) cilt altına yerleştirilen özel elektrotlar ile OSS yapılır.

Dirençli migreni olan, diğer tedavilere yanıt vermeyen, seçilmiş olgularda uygulanması düşünülebilir.

4. Baş Ağrısı Tedavisinde Kullanılan Diğer Girişimsel Tedaviler

Klasik ilaç tedavisine dirençli migrenin tedavisinde kullanılan, botulinum toksin uygulamaları, sinir blokajları, nörostimülasyon yöntemleri gibi tedavilere ek olarak, bazıları önerilen, bazıları tartışmalı olan, bazıları da önerilmeyen başka girişimsel tedavi yöntemleri de bulunmaktadır.

Bu girişimsel yöntemler tetik nokta tedavileri (enjeksiyonlar, kas içi uyarım vb.), akupunktur ve migren ameliyatı olarak sıralanabilir.

Tetik Nokta Tedavisi

Migren hastalarının. pek çoğunda. baş çevresinde, boyunda, omuzda ve sırtın üst tarafında, çok sayıda ağrılı kas bantları ve tetik noktalar bulunduğu bilinen bir gerçektir.

Kasların çeşitli nedenlerle uzun süre kasılı kalması nedeniyle oluşan bu tetik noktaların içinde, migren ağrısının oluşumunda da rol oynadığı bilinen CGRP, Substance P gibi maddeler bulunmaktadır. 

Bu tetik noktalar baş ağrısı ile birlikte boyun ve yüzde myofasiyal ağrıya neden olabilimektedir. Bu tetik noktaların enjeksiyon yolu ile giderilmesi ağrının tedavisinde oldukça etkili ve güvenilir bir yoldur.

Tetik noktaların giderilmesinde lokal anestezi maddeler, kortizon, botoks kullanılabildiği gibi kuru iğne ile yapılan kas içi stimülasyon yöntemi de kullanılabilir.

Özellikle migren baş ağrıları olmak üzere, gerilim tipi baş ağrısı gibi birincil baş ağrılarında tetik noktaların giderilmesinin ağrı sıklığı ve şiddetini azalttığını gösteren çok sayıda bilimsel çalışma bulunmaktadır.

Kuru İğne Tedavisi (İntramüsküler Stimülasyon)

Kuru iğne tedavisi, vücudun değişik bölgelerindeki kaslarda, çeşitli nedenlerle oluşan ağrılı gergin kas bantlarının tetik noktaların, değişik boylardaki özel iğneler ile uyarılarak normale döndürülmesi esasına dayanan, ilaçsız, etkili, güvenilir ve bilimsel bir tedavi yöntemidir. 

Migren ve gerilim tipi baş ağrılarında baş, boyun, omuz ve sırt bölgesinde çok sayıda bulunabilen tetik noktaların baş ağrısını arttırıcı etkisi bilinmektedir. Tetik noktaların giderilmesinin baş ağrısı sıklığı ve şiddetini azaltmakta oldukça etkili olduğunu gösteren çok sayıda bilimsel veri bulunmaktadır. 

Akupunktur

Akupunktur, kökleri geleneksel Çin tıbbından gelen, tarihi milattan önceye dayanan bir tedavi yöntemidir. Ağrı üzerine etkisi genelde gözlemlere dayalıdır. Vücutta ağrı ile ilişkili olduğu düşünülen belirli bölgelere iğne batırılarak uygulanır. Ağrı giderici etkisi ile ilgili çeşitli teoriler vardır. Endorfin salınımı üzerinden etki ettiği düşünülmektedir. Migren atakları sırasında ağrı kesici etkisi olabileceği düşünülmektedir. Ancak migren ağrılarında koruyucu tedavi olarak etkinliği gösterilememiştir. 

Migren Ameliyatı 

Beynin migren ile ilişkili bölgelerinin alında, şakaklarda, boyunda ve ense kökünde yer alan sinir dallarına, bu sinir dallarının etrafındaki damarlara ve kaslara yapılan bir girişim olarak özetlenebilir. Migren ameliyatı olarak öne sürülen yöntem ile bu anatomik yapılar kalıcı hasara uğrayabilir, sinir uçları hasarlanarak ‘nöropatik ağrılar’ oluşabilir. Zaten dirençli migreni ve sık baş ağrısı atağı olan hastalar ameliyat sonrası daha zor bir sürecin içine girebilirler.

Bu yazı Migrende İlaç Dışı Tedaviler ilk olarak şu sitede yayınlanmıştır.
Kafanızdaki Sorulara Cevap Veren Blog Yazının kaynağı bu sitededir.

Baş ağrıları uykuya dalma süresini, uyku derinliğini, uyku kalitesini ve uykunun devamlılığını bozabileceği gibi, uyku bozuklukları da baş ağrıları için tetikleyici bir etken olabilmektedir.

Uykusuzluk ya da aşırı uyumak baş ağrısı ataklarını tetikleyebildiği gibi, sık geçirilen baş ağrısı atakları nedeniyle de uykuya dalma ve uykuyu sürdürme güçlükleri ortaya çıkabilir.

Sabahın erken saatlerinde ya da sabah kalkınca ortaya çıkan baş ağrıları ise uyku yapısını ve kalitesini bozan (tıkayıcı uyku apne sendromu, uykuda hareket bozuklukları, uyku davranış bozuklukları, uyurgezerlik, vs. gibi) birçok ciddi uyku hastalığının habercisi olabilirler!

Sonuç olarak baş ağrıları uyku bozukluklarının artmasına ya da ortaya çıkmasına neden olabileceği gibi, uyku bozuklukları da baş ağrılarına neden olup, var olan baş ağrılarını arttırabilirler!

Bu nedenle; uyku bozuklukları ve baş ağrılarının bu iki yönlü etkileşimi, hastaların yaşam kalitesini düşüren, tanıyı ve tedaviyi güçleştiren, hekim tarafından mutlaka dikkatle sorgulanması gereken bir durumdur!

Ayrıca, uyku bozukluğu olan kişilerde, baş ağrısı görülme sıklığının normal kişilere göre dört kat daha fazla olduğunu düşünürsek, uyku bozuklukları ve baş ağrıları arasındaki ilişkinin önemini daha güçlü bir şekilde kavramış oluruz…

HİPNİK BAŞ AĞRISI (ÇALAR SAAT BAŞ AĞRISI)

Baş ağrısı sadece uykuda ve ‘hep aynı saatte’ ortaya çıkar. Bu nedenle ‘çalar saat baş ağrısı’ olarak da adlandırılır.

Genelde uykuya daldıktan 2-4 saat sonra ortaya çıkar ve hastayı uykudan uyandırır. Hastalarda gündüz baş ağrısı görülmez!

Baş ağrısı atağı en az 15 dakika en çok 3 saat sürebilir.

Hafif ya da orta şiddette, genelde künt ve tüm başa yayılan bir ağrı olabileceği gibi, nadiren migrene benzeyen çok şiddetli ağrılar olarak da ortaya çıkabilir.

En çok 50 yaş üzerinde ve özellikle kadınlarda daha sık görülür.

Yaşla birlikte, beyin sapı ve hipotalamusta ortaya çıkan ağrı kontrolü bozukluğu ile uyku hormonu (melatonin) salınımının azalmasının, hipnik baş ağrısının nedeni olabileceği düşünülmektedir.

Gece uykudan uyandıran baş ağrılarında ‘Hipnik Baş Ağrısı’ dışında; migren, küme baş ağrısı, gece hipertansiyonu, kan şekeri düşmeleri gibi bir çok neden de dikkatle ayırt edilmelidir.

Tedavide (hastadan hastaya değişmekle birlikte) ; lityum, indometasin, kafein, flunarizin, melatonin ve topiramat gibi ilaçlar kullanılmaktadır.

UYKU APNESİ İLE İLİŞKİLİ BAŞ AĞRISI

Sabah uyanma sırasında baş ağrısı yaşayan bireylerde uyku apnesinin sık görüldüğünü, uyku apnesi olan kişilerde de sabah baş ağrılarının çok sık olduğunu gösteren çok sayıda bilimsel veri bulunmaktadır.

Uyku apnesi olan bireylerde, vücudun gece boyunca yeterli oksijenlenememesi, karbondioksit birikimine bağlı olarak beyin kan akımında meydana gelen değişiklikler, kafa içi basıncın artması, solunum çabası nedeniyle oluşan uyanma reaksiyonları ve uyku bütünlüğünün bozulması baş ağrılarının nedeni olabilmektedir.

Sonuç olarak, sabah baş ağrısı olan birinde, hele bir de kilo varsa ‘uyku apne sendromu’ olabileceği mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır. Çünkü uyku apne sendromu toplumda çok sık görülmesine rağmen, sorgulanmadığı için çoğu kez gözden kaçmaktadır.

Bu nedenle sabah baş ağrıları olan hastada horlama ve gece uykuda nefes durması olup olmadığı ile araştırılmalı ve gündüz aşırı uykululuk hali sorgulanmalıdır.

Uyku testi (polisomnografi) ile uyku apnesinin olup olmadığı, varsa ne şiddette olduğu belirlenmelidir.

Uyku apnesi saptanırsa mutlaka tedavi edilmelidir. Uyku apnesinin tedavisi ile cok kısa sürede baş ağrılarının da sonlanması mümkün olabilir.

Uyku apnesinin tedavisi ile hastaların baş ağrısı için gereksiz yere ilaç kullanmalarının önüne geçilebileceği gibi, ayrıca uyku apnesine bağlı hipertansiyon, kalp hastalıkları, inme ve obezite gibi bir çok sorunun da önüne geçilmiş olunur.

DİĞER UYKU BOZUKLUKLARI ve BAŞ AĞRISI

Uykusuzluk baş ağrısına sıkça neden olabilen bir durumdur. Uykuya dalma güçlükleri, sık uyanmalar, uykuyu sürdürememe ya da istenilen saatten erken uyanma uyku yoksunluğuna neden olabilir. Uyku yoksunluğu da daha çok iki taraflı, orta ya da hafif şiddette sıkıştırıcı gerilim tipi baş ağrılarına neden olabilir.

Uykusuzluk dışında;

– Uykuda diş gıcırdatma (Bruksizm)

– Uykuda anormal hareket ve davranışlar(parasomniler)

– Huzursuz bacaklar sendromu ve uykuda periyodik hareket bozukluğu gibi pek çok uyku bozukluğu da uyku kalitesini bozarak baş ağrılarına neden olabilmektedir.

Bu yazı Uyku İle İlişkili Baş Ağrıları ve Tedavisi ilk olarak şu sitede yayınlanmıştır.
Kafanızdaki Sorulara Cevap Veren Blog Yazının kaynağı bu sitededir.

MİGRENE BAĞLI BAŞ AĞRISI 

En sık karşımıza çıkan ve en problemli olanlar arasında migren ilk sıradayeralmaktadır. Bunun net bir tedavisi bulunmamakla birlikte başka rahatsızlıkların dasıklıkla migrene eşlik ettiğini söyleyebiliriz. Bir dekadınların adet dönemleri içerisindebaş gösteren türü vardır. Web sitemizde bu konuhakkında oldukça detaylı bilgilendirme yaptık.

KÜME TİP BAŞ AĞRILARI – TANSİYON BAŞ AĞRILARI 

Bu ikisi ayrı ayrı tiplerde olmasına rağmen genellikle birbirine benzer semptomlar gösterir. Bu durumda (kümetip) ağrı günlerce sürer. Belli bir bölgede ortaya çıktığı için bu ismi almıştır. Göz arkasında kendini gösterdiği için çoğunlukla kişiler tarafından göz ağrısı ile karıştırılabilir. Tansiyona bağlı ağrıda ise ense kısmında kendini gösteren bir ağrıdan söz etmek mümkün olmaktadır. Bu ağrının ortaya çıkma nedeni de tansiyonun yükselmesi ilekendini gösterir.Bunun dışında bşa ağrıları yüz bölgesinde kendini gösterebilir. Belli bir zaman aralığında ortaya çıkarak başın büyük bir kımsına yayılan baş ağrılarından da bahesdilebilir. Tabi ki bu gibi durumlarda nasıl bir yol izlemeniz gerektiğini kesinlikle hekiminize sormanız daha mantıklı olacaktır. İnternet sitemizde bu sorunlar vebaşağrısı tipleri hakkında bilgilere yer vermeye çalıştık.Daha detaylı bilgi sahibi olmak ve doğrudan bu konu hakkında az bilinen bilgilereulaşmak için sadece adresimizi ziyaret etmeniz yeterli olacaktır. Herkese mutlu günler diliyoruz. https://neyapmaklazim.com/

Bu yazı Baş ağrısı çeşitleri ve bölgeleri ilk olarak şu sitede yayınlanmıştır.
Kafanızdaki Sorulara Cevap Veren Blog Yazının kaynağı bu sitededir.

Migren en sık karşılaştığımız baş ağrısı türlerinden biridir. Kadınlarda ve gençlerde daha sık görülür. Migren genellikle tek yanlı görülen baş ağrısı tipidir. Ancak bilateral denilen iki yanlı ağrılar da olabilir.

Migren ağrılar zonklayıcı tarzdadır. Bulantı, kusma, ışık, ses ve kokudan rahatsız olma,  baş dönmesi en belirgin belirtiler arasındadır. Kadınlarda migren ağrısı kimi zaman adet dönemleri ile ilintili olabilir. Havayla ilintili olabilir, kimi zaman belli dönemlerde ortaya çıkabilir. Bazı kişilerde oldukça sık tekrarlarken bazı kişilerde ise nadiren tekrarlayabilir. Belirgin bir tetikleyici sebebi olmayabilir. Baş hareketleri ve fiziksel aktiviteyle ağrı artar.

Tipik bir migren ağrısı 4 – 72 saat arasında sürebilir. Oldukça uzun süren ağrılar da meydana gelebilir. Ağrı ne kadar uzun sürerse hastanın yaşam kalitesi o kadar azalır. Yalnızca iş hayatı değil, hem sosyal hayatı hem de evdeki hayatı oldukça olumsuz yönde etkilenebilir. Bu ağrıların mutlaka tedavi edilmesi gerekir.

Migren tedavisi nasıl yapılır?

Migren tedavisinde öncelikle ilaç tedavisi, tetikleyici sebeplerin hasta tarafından tespit edilerek önlem alınması gerekir. Yükseklik değişiklikleri, hava kirliliği, sigara dumanı, parlak ışık veya titreyen ışık, yüksek ve devamlı gürültü, parfüm kokusu, kuvvetli diğer kokular ve kimyasal maddeler, hava durumundaki değişiklikler, mevsimsel değişiklikler, açlık, öğün atlama, çok ya da az uyuma, uyku düzenindeki bozukluklar, uçak yolculukları, doğum kontrol hapları, kadınlarda hormonal değişiklikler yani adet dönemi, çikolata, kabuklu kuruyemiş, kırmızı şarap gibi bazı yiyecek ve içecekler sayılabilir. Her hastada migren ağrısını artıran yiyecekler farklı olabilir. Önemli olan kişinin ağrısını tetikleyen maddeyi kendisinin bulup, keşfetmesidir. Stres yönetimi ile stresin kontrol alınması en başlıca tedavi yöntemlerindendir.

Botoksla migren tedavisi

Ek olarak botoks yöntemi ile özellikle kronik migren tedavisinde kullanılan yöntemlerden birisidir. Botoks enjeksiyonları durumun tedavisinde etkili ve güvenli bir tedavi yöntemidir. Alın, şakak ve ense bölgelerinde migren ağrılarının tetiklenmesine sebep olan sinirlerin sıkıştığı noktalar bulunur. Migrende ağrılar bu noktalardan biri veya birkaçında başlar. Tedavide atakların başladığı yerler tespit edilir ve bu bölgelere siniri sıkıştıran kasların etkisiz hale getirilmesi için botoks uygulanır. Yaklaşık 5-10 dakikalık bir sürede tamamlanan botoks uygulamasının 6 – 8 ayda bir tekrarlanması gerekebilir.

Oksipital sinir bloğu tedavisi

Oksipital sinir bloğu migreni tedavi etmek için kullanılan bir tedavi yöntemidir. Bu işlem için kafada oksipital sinirlerin bulunduğu bölgeye lokal anestezik enjeksiyonu uygulanır.

Enjeksiyon için hasta oturur veya uzanır. Enjekte edilecek olan alan, önce antiseptik bir çözelti ile temizlenir. Okksipital siniri bulmak için parmağıyla baskı uygulanır. Sinir tespit edildikten sonra enjeksiyon için cilt uyuşturulur. Sonra oksipital sinir bloğu için başın arkasında, boynun hemen üstünde, oksipital sinirin kafatasından geçtiği bölgeye çok ince bir iğne kullanılarak enjeksiyon yapılır.  Çoğu zaman, uzun süre etkili lokal anestezik ile steroid (antiinflamatuar) ilaç kombinasyonu enjekte edilir.

Hastalar uygulanan enjeksiyon sonrasında kısa bir süre gözlemlenir ve sonrasında evine gönderilir.  Çoğu hastada tek uygulama uzun süreli bir etkinlik sağlamaktadır. Bazı durumlarda 2. ve 3. oksipital sinir bloğu uygulamasına ihtiyaç duyulabilir.

Prof. Dr. Ali Kemal Erdemoğlu

Bu yazı Migren ağrısı nasıl tedavi edilir? ilk olarak şu sitede yayınlanmıştır.
Kafanızdaki Sorulara Cevap Veren Blog Yazının kaynağı bu sitededir.

Belki kendi kendinize şunu söylüyor olabilirsiniz. Baş ağrısına fizik tedavi polikliniği bakmaz nöroloji ilgileniyor diyebilirsiniz ve bu söyleminiz de sonuna kadar da haklısınız.

Baş ağrısında fizik tedavi polikliniğinin rolü nedir?

Ülkemizde en sık görülen şikayetlerden biri de baş ağrısı. Baş ağrısı sayısız nedenlere dayalı olarak karşımıza çıkabilir. Kesin tanı konulması için uzman hekim görüşü gereklidir.

Baş ağrısı şikayetleriniz de uzman hekim bir takım tetkikler yapıp sorunu saptayamamış sa konu ile alakalı sizi fizik tedavi polikliniğine yönlendirebilir. Bunun nedeni ise baş ağrılarında ki problemlerin çoğu boyun fıtığı yada boyun düzleşmesi kaynaklı olarak ortaya çıkabilir

En iyi ihtimal boyundaki kas dokusunun zedelenmesi yada doğru kullanılmayışının sebebi olarak ortaya çıkabilir.

Baş ağrısı sebebi olan boyun fıtığı ve boyun düzleşmesi

Baş ağrısının bir nedeni de boyun fıtığı ve boyun düzleşmesi olduğundan yukarıda ufakça bahsettik. Bu durumu şu şekilde açıklayalım. İnsan yapısı gereği kas dokusundan sinirlerden oluşur. Tabi ki bu kadar basit bir oluşum içerisinde değiliz. Sadece anlamanız için bu şekilde bir giriş yaptık.

Boyunda oluşan fıtık sinirlere baskı yaptığı zaman çeşitli ağrı şekilleri ile insan vücudunda problemler ortaya çıkarır. Kaslara ve sinirlere olan baskı baş ağrısının en bilindik sebepleridir. Boyun düzleşmesinde ise boyun eski “c” şeklindeki yapısını kaybederek düzleşmeye başlandığında sinirler ve kaslar baskı altında kalır ve baş ağrısı sebeplerini ortaya çıkarır.

nde ise boyun eski “c” şeklindeki yapısını kaybederek düzleşmeye başlandığında sinirler ve kaslar baskı altında kalır ve baş ağrısı sebeplerini ortaya çıkarır.

Kas yapısından kaynaklı baş ağrısı nedir, nası

Üst servikal Omurga veya OAA (occiput,axis,atlas) kompleksi olarak da adlandırılan suboksipital bölgede yer alan 4 kas vardır.

• Rektus capitis posterior majör
• Rectus Capitis posterior minör
• Obliquus capitis üst
• Obliquus capitis alt

Bu kaslar boynun arkasındaki diğer tüm kaslardan daha derindedir.

Başın hareketlerinde ince motor fonksiyonu ve stabilizasyonu sağlayarak proprioseptörlerin yüksek konsantrasyonda çalışmasını sağlar . Bu nedenle başın dengesi için önemlidir.

Alt oksipital alan, üst servikal omurga üzerinde anormal hareketi sonucu, bu kaslar korkunç baş ağrılarına neden olabilecek tetik noktalar için ortak bir alan oluşturur.

Bu kasları ve eklemleri doğru pozisyonlanmasını sağlamak, herhangi bir ilaç kullanmadan baş ağrınızı doğrudan etkileyebilir ve rahatlatabilir. 

Bu yazı Baş ağrınızın sebebi boyun fıtığı olabilir mi? ilk olarak şu sitede yayınlanmıştır.
Kafanızdaki Sorulara Cevap Veren Blog Yazının kaynağı bu sitededir.